وسایل سیاه قلم تا حدودی با وسایل یک نقاشی ساده فرق میکند. به خصوص اگر سبک سیاه قلم، هایپررئال باشد، نقاش برای ترسیم سایهها، محو کردن تنها، ایجاد بافت خاص یا به تصویر کشیدن جزئیات باید از ابزارهای مختلف کمک بگیرد. واضح است ابزارهای طراحی سیاه قلم با آنچه سایر نقاشان از آن استفاده میکنند، تفاوت زیادی داشته باشد. اگر شیفته سیاه قلم هستید و از آن فراتر، اگر به یادگیری نقاشی سیاه قلم علاقه دارید، آشنایی با لوازم سیاه قلم مطلبی کاربردی برای شما خواهد بود.
این فرصت برای شما وجود دارد تا با سفارش طراحی چهره سیاه قلم به دست استاد توانا سمانه کرمی چهره عزیزان خود را ماندگار کنید.
![وسایل سیاه قلم ]لیست 13تایی از وسایل ضروری هایپررئال[](https://samanekarami.ir/wp-content/uploads/2025/10/Copilot_20251007_213614.jpg)
در این مقاله بدون اتلاف وقت به معرفی لوازم سیاه قلم میپردازیم؛ لیست وسایل مورد نیاز نقاشی سیاه قلم عبارت است از:
در ادامه هر یک از وسایل کار نقاشان سیاه قلم را بیشتر معرفی خواهیم کرد.
مداد کنته از اصلیترین وسایل لازم برای نقاشی سیاه قلم به شمار میرود. تفاوت این مداد با یک مداد ساده در مغز آن نهفته است. مداد کنته از ترکیب پودر زغال یا گرافیت با چسب طبیعی ساخته میشود. از این مداد برای سایه پردازی و ایجاد تنهای مات و مخملی مورد استفاده قرار میگیرد. اثر مداد کنته به دلیل چسبندگی بالا به خوبی روی کاغذ مینشیند. رنگش نه مثل گرافیت براق است، نه مثل زغال پودری و بیثبات. در طراحی سیاه قلم، مداد کنته با کنترل فشار دست، لایه گذاری و به کارگیری محو کن میتواند تنهای مدنظر طراح را ایجاد کند.
در بازار انواع مداد کنته وجود دارد که پرکاربردترین آنها در سیاه قلم عبارت است از:
مداد گرافیتی به عنوان یکی از وسایل سیاه قلم جهت ایجاد سایههای نرم، روشن و براق به کار میرود. به طور کلی مداد گرافیتی از پودر گرافیت و خاک رس ساخته میشود. رنگ این مداد روشنتر از مداد کنته است؛ بنابراین سایههای آن به رنگ خاکستری مایل به نقرهای درمیآیند. همچنین این نوع مداد تمیزتر از کنته یا پودر زغال است. با توجه به آنکه این مداد رنگ سیاه کامل نمیدهد، از آن بیشتر برای طراحی فنی، ایجاد اسکچ یا زیرکار سیاه قلم استفاده میشود.
مدادهای گرافیتی با درجه بندیهای مختلف از 9H (خیلی سخت و روشن) تا 9B (خیلی نرم و تیره) فروخته میشوند. در سیاه قلم حرفهای معمولا از مدادهای B تا 8B استفاده میشود تا سایههای زندهای روی کاغذ ترسیم گردد. مدادهای سری H تنها برای کشیدن خطوط اولیه مناسب هستند.
مداد بلک لوموگراف نوع خاصی از مداد است که به صورت اختصاصی توسط شرکت استدلر (Staedtler) با ترکیب زغال و گرافیت ساخته میشود. این مداد شاید در بین ابزار سیاه قلم ضروری نباشد، اما واقعا کار راه انداز است. بلک لوموگراف تن سیاهتری از گرافیت دارد، اما در عین حال براق نیست. همچنین نرم و عمیق بوده و برخلاف پودر زغال، سطح را کثیف نمیکند. اگر در سیاه قلم به دنبال کشیدن خطوط سیاه زغالی باشید، اما تمیزی برایتان مهم باشد، این مداد بهترین گزینه است.
زغال در قالب پودر، شمش، مداد فشرده و غیره بیشتر در سیاه قلم به سبک هایپررئال کاربرد دارد. از این ماده برای ایجاد سایههای نرم و تیره یا زیرکار طراحی بزرگ استفاده میشود. استفاده از زغال در نقاشی سیاه قلم به اثر شما بعد میدهد و نتیجه نهایی کار را طبیعیتر میکند. بیشتر نقاشان با زغال پودری کار میکنند، اما برخی از هنرمندان فرمهای دیگری از زغال را ترجیح میدهند.
کف دریا یا اسفنج طبیعی دریایی ابزاری برای ایجاد بافتهای خاص و محوهای ناهمگون و طبیعی است. از آن در طراحی مو، پارچه، یا پسزمینه استفاده میشود. کف دریا بهدلیل سطح نامنظمش، تن را بهشکل پراکنده و زنده پخش میکند و حس بافت واقعی به طرح میدهد. در سیاهقلم حرفهای، معمولا از نوع نرم و متخلخل مدیترانهای استفاده میشود که ذرات کنته را بدون خط انداختن روی سطح منتقل میکند. بنابراین کف دریا را هم به لیست وسایل سیاه قلم اضافه کنید.
دو مدل کاغذ اشتنباخ و مقوای فابریانو از رایجترین مقواهای طراحی هستند که به دلیل کمبود کاغذ اشتنباخ، بسیاری از طراحان سیاه قلم از مقوای فابریانو استفاده میکنند. این مقوا دارای سطح بافت دار، دندانهای و ضخیم است که میتواند ذرات مداد کنته و زغال را به خوبی جذب کند. مقواهای طراحی ضخامت (گرماژ) متنوعی دارند. هرچقدر گرماژ یک مقوا بیشتر باشد، قیمت نقاشی هم بیشتر خواهد بود. مقوای طراحی یا به طور دقیقتر مقوای فابریانو از وسایل ضروری سیاه قلم به شمار میرود.
از دیگر لوازم سیاه قلم میتوان به قلم مو یا براش اشاره کرد. کاربرد این وسیله محو کردن سایهها و سایه زدن با استفاده از پودر زغال (یا پودر کف دریا) است. قلم موها در انواع مختلف طبیعی و مصنوعی با سایزهای مختلف تولید میشوند. به طور کلی از قلم موهای باریک با شماره 0 الی 2 برای دورگیری، ترسیم خطوط باریک یا کشیدن جزئیات دقیق مورد استفاده قرار میگیرد. قلم موهای بزرگتر با سایز 5 الی 10 هم برای کارهای بزرگ بدون توجه زیاد به جزئیات استفاده میشوند.
برای اجرای یک طرح سیاه قلم معمولا به چند سایز قلم مو نیاز خواهد بود؛ مگر اینکه هنرمند بخواهد سبک خاص یا سوژه مخصوصی را ترسیم کند.
یکی از کاربردیترین وسایل لازم برای سیاه قلم محو کن است. محو کن برای ترکیب تنها، نرم کردن مرز سایهها و ایجاد سایههای ملایم استفاده میشود. این وسیله یک ابزار ساده است که از فشرده کردن چندین کاغذ به شکل مداد تولید میگردد. نقاشی سیاه قلم با قلم مو و محو کن باعث سه بعدی شدن و جذابتر شدن سایهها میشود. استفاده از محو کنها در سیاه قلم یک نکته مهم دارد: هر محو کن باید در ناحیه مناسب استفاده شود. محوکن تمیز برای تنهای روشن و محو کن آلوده برای سایههای تیره مناسب است.
برخی از نقاشان حوزه سیاه قلم استفاده از پاککن را در طول طراحی جایز نمیدانند، اما بزرگترین طراحان هم ممکن است خطی را اشتباه را ترسیم کنند یا یک سایه را تیره تر بکشند. در این مواقع پاک کن میتواند به کمک نقاش بیاید. حتی برخی از طراحان حرفهای از پاک کن برای روشن کردن سایه یا بیرون کشیدن نور از دل سایه استفاده میکنند. در نتیجه پاک کن را هم باید به لیست وسایل سیاه قلم اضافه کرد. در بازار انواع پاک کن برای سیاه قلم کارها وجود دارد:
کاتر وسیلهای است که به طور مستقیم در نقاشی سیاه قلم جایی ندارد؛ اما هر نقاشی باید آن را در جعبه ابزار سیاه قلم خود داشته باشد. بر خلاف آن چه در ظاهر فکر میکنید، کاربرد کاتر بسیار گسترده است. از این وسیله برای تیز کردن مداد کنته، زغال یا حتی پاک کن مورد استفاده قرار میگیرد. همچنین کوتاه کردن موی قلم موهای کوچک در حین طراحی با کاتر انجام میشود. اگر سیاه قلم کار باشید، احتمالا میدانید کاتر بسیاری از کاربردهای دیگر هم دارد که در حین طراحی با آن مواجه میشوید.
اسپری فیکس کننده یا تثبیت کننده، همانطور که از نامش مشخص است، برای ثابت کردن طرح زغالی یا گرافیتی روی کاغذ اسپری میشود. در واقع این اسپری از پخش شدن خطوط و سایههای نقاشی جلوگیری میکند. اسپری فیکساتیو دو نوع موقت و دائم دارد. نوع موقت آن در طول نقاشی و نوع دائم آن بعد از اتمام کار اسپری میشود. برای استفاده باید اسپری از فاصله 30 سانتیمتری به صورت یکنواخت روی کاغذ پاشیده شود تا لکه شکل نگیرد.
تخته شاسی از لوازم سیاه قلم است که به عنوان زیردستی مورد استفاده قرار میگیرد. این وسیله از چوب یا پلاستیک فشرده ساخته میشود و نقاش با گذاشتن مقوا یا کاغذ طراحی روی آن، میتواند طرح خود را ترسیم کند. تخته شاسیها در ابعاد مختلف به بازار عرضه میشوند که سایز A2 و A3 آن طرفداران بیشتری دارد. البته برای خرید تخته شاسی در سیاه قلم باید به سایز نقاشی خود دقت کنید.
میز طراحی سطحی است قابل تنظیم از نظر زاویه و ارتفاع که برای کنترل پرسپکتیو و جلوگیری از اعوجاج در طراحی استفاده میشود. سطح آن معمولا غیرلغزنده و مات است تا بازتاب نور برای نقاش مزاحمت ایجاد نکند. زاویهی حدود ۳۰ تا ۶۰ درجه برای طراحی چهره یا فیگور ایدهآل است، زیرا به حفظ نسبتها و دید طبیعی چشم کمک میکند. در مدلهای حرفهای، نگهدارندهی کاغذ و لبهی توقف برای جلوگیری از سرخوردن کاغذ روی میز تعبیه شده است. میز طراحی هم از وسایل سیاه قلم هایپر رئال به شمار میرود که داشتن آن الزامی است.